Phố người Hoa – Motomachi – công viên Yamashita

Sau khi cảng mở cửa năm 1859, cùng với thương nhân phương Tây, các thương nhân Trung Quốc cũng đến Yokohama. Từ chỗ họ bắt đầu buôn bán trên mảnh đất này, phố người Hoa dần dần thành hình. Vùng đất từng là khu cư trú của người nước ngoài thời mở cảng, đến năm 1899 (năm Meiji thứ 32) thì bỏ các tên phố của khu cư trú và trở thành “Yamashitacho” (山下町).

Xưa kia, khu phố này được gọi là “Nankinmachi” (南京町). Tháng 2 năm 1955, gửi gắm mong ước hồi sinh sau chiến tranh, một cánh cổng được dựng trên đại lộ, và trên đó treo tên “Chukagai” (中華街). Đó là khởi đầu của cái tên ngày nay. Cánh cổng về sau được xây lại, nay được gọi là “Zenrinmon” (善隣門).

Ngày nay, trong một khu vực rộng chừng 500 m mỗi chiều có khoảng 630 cửa hàng, trong đó khoảng 200 là nhà hàng Trung Hoa (Hiệp hội Phát triển Phố người Hoa Yokohama, 2022). Ở các lối vào phố có 10 cổng chào (bài lâu), trong đó có những cổng gắn với các vị thần hộ mệnh của bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc.

Quan Đế Miếu khởi đầu từ một ngôi miếu nhỏ dựng năm 1862 trong một con hẻm. Năm 1871, một ngôi miếu đúng nghĩa được xây lên; sau đó miếu bị đổ trong trận Đại động đất Kanto năm 1923, bị thiêu rụi cùng cả khu phố trong trận không kích ngày 29/5/1945, và đến ngày 1/1/1986 lại cháy rụi trong một vụ hỏa hoạn không rõ nguyên nhân. Quan Đế Miếu hôm nay là ngôi miếu thứ tư, khánh thành năm 1990. Mỗi lần miếu cháy, người dân nơi đây lại dựng nó lên.

Năm 2006, Ma Tổ Miếu được khánh thành, trên khu đất mà người ta nói từng là lãnh sự quán nhà Thanh. Những viên gạch có từ trước trận Đại động đất Kanto, tìm thấy trong lúc thi công, đã được dùng cho công trình ở lối vào.

Tết Nguyên đán, Tết Đoan ngọ, Tết Trung thu. Vào những dịp lễ theo mùa mà Hiệp hội Phát triển Phố người Hoa Yokohama gọi là “ba lễ tiết lớn của người Hoa”, cả khu phố càng thêm rực rỡ.

Cái tên Motomachi chính là lịch sử mở cảng. Để xây khu cảng, năm 1860 (năm Man’en thứ nhất), khoảng 90 hộ dân của làng Yokohama được dời sang bên kia sông Horikawa. Vì là nơi làng Yokohama “gốc” dời đến, nơi này được gọi là “Motomachi” – “phố gốc”.

Về sau, khi người nước ngoài đến sống trên đồi Yamate, phố Motomachi trở thành con đường đi lại hằng ngày giữa nhà ở trên Yamate và các thương quán ở Kannai. Những tiệm đồ gỗ, tiệm bánh mì phục vụ người nước ngoài ra đời, và một khu phố mua sắm phảng phất hương vị phương xa dần lớn lên.

Bị tàn phá hoàn toàn trong trận Đại động đất Kanto, rồi năm 1945 một lần nữa thành bình địa vì không kích. Dẫu vậy, năm 1947 hội phố buôn bán được thành lập, và khu phố đã đứng dậy. Năm 1985, cánh cổng được dựng làm biểu tượng của phố mang tên “Phoenix Arch” – cánh cổng mang tên loài chim bất tử.

Phong cách ăn mặc của nữ sinh các trường nữ trên đồi Yamate được các tạp chí phụ nữ đặt tên là “Hamatora” và giới thiệu rộng rãi; trào lưu ấy đã đưa tên tuổi Motomachi đi khắp Nhật Bản (theo Yokohama Motomachi Shopping Street).

Công viên Yamashita bên bờ biển được tạo nên bằng cách lấp biển với đống đổ nát của trận Đại động đất Kanto. Vùng biển này được chỉ định làm nơi đổ gạch vụn; năm 1925 bắt đầu xây kè, và năm 1930 công viên mở cửa. Cảnh biển hôm nay nằm trên chính những gì thành phố đã mất. Nay đây là Di tích ghi danh cấp quốc gia (danh thắng).

Người nước ngoài gọi ngọn đồi Yamate nhìn xuống bến cảng là “BLUFF” – tiếng Anh nghĩa là “vách đá”. Ngọn đồi này được cho người nước ngoài thuê theo một thỏa thuận năm 1866; đến nay vẫn còn những ngôi nhà Tây, và cả 7 ngôi nhà do thành phố Yokohama mở cửa đều vào xem miễn phí.

Nghĩa trang người nước ngoài bắt đầu từ năm 1854. Khi một thủy thủ của hạm đội Perry qua đời, ông được an táng trong khuôn viên một ngôi chùa trên ngọn đồi này – nơi hợp với mong muốn của Perry về “một chốn nhìn ra biển”. Ngày nay, hơn 5.000 người yên nghỉ tại đây.

Từ công viên Minato no Mieru Oka (港の見える丘公園 – “đồi ngắm cảng”) trên đỉnh đồi, có thể phóng tầm mắt ra cảng Yokohama và cầu Bay Bridge.

Trang thông tin du lịch Yokohama liệt kê các địa điểm quay “Abunai Deka” (あぶない刑事) như cầu Yamashita, Berrick Hall trên đồi Yamate, tàu Hikawa Maru, Hotel New Grand, khu vực quanh nhà hàng Kaseiro ở phố người Hoa, công viên Minato no Mieru Oka… Với bộ phim điện ảnh “Kaette Kita Abunai Deka” năm 2024, thành phố Yokohama đã làm bản đồ các địa điểm quay, và các phố buôn bán ở phố người Hoa và Motomachi cũng tham gia hợp tác quảng bá. Thành phố Yokohama còn giới thiệu công viên Yamashita là “địa điểm quay phim quen thuộc”.