日本語 ｜ 繁體中文 ｜ English ｜ 한국어 ｜ Tiếng Việt
Trên tàu, tôi tìm thấy một cuốn sách bỏ túi dưới đáy cặp.
Chiếc thẻ đánh dấu, vẫn kẹp ở trang 112.
Từ bao giờ mình đã thôi đọc nhỉ.
Hình như là đầu mùa hè.
Thử mở ra.
Tên nhân vật, không nhớ nổi một ai.
Câu chuyện thế nào, cũng gần như chẳng nhớ.
Vậy mà, tôi không nỡ rút chiếc thẻ ra.
Sao lại thế nhỉ.
Sức nặng của chiếc thẻ đánh dấu
Đọc lại từ đầu là được.
Trong đầu thì hiểu là vậy.
Nhưng tôi cứ thấy trang 112 ấy, đang chờ ở đâu đó.
Ở công ty, cũng có những thứ tương tự.
Email còn lưu ở dạng bản nháp.
Tệp đề án đóng lại giữa chừng.
Mảnh giấy nhớ ghi “để sau làm”, rồi cứ để nguyên đó.
Nội dung, đã chẳng còn nhớ rõ.
Thế nhưng, trong một khoảnh khắc bất chợt, chỉ có bóng dáng của nó quay về.
Những việc đã xong, ta quên sạch sẽ.
Chỉ những việc chưa xong, là còn đọng lại đâu đó sau lưng.
Quán cà phê, trăm năm trước
Berlin, những năm 1920.
Người ta kể rằng, có một nhà tâm lý học đã quan sát những người bồi bàn trong một quán cà phê.
Nghe nói, người bồi bàn nhớ rất rõ những món chưa được thanh toán.
Thế nhưng khi khách trả tiền xong, món ấy hình như lập tức biến khỏi đầu.
Từ đó, một giả thuyết ra đời.
Con người, càng là việc dở dang càng nhớ rõ.
Lấy theo tên nhà nghiên cứu, nó được gọi là hiệu ứng Zeigarnik.
Năm 2025, một phân tích tổng hợp, xem xét lại các nghiên cứu suốt gần trăm năm, đã được công bố.
Câu chuyện, hóa ra hơi khác một chút.
Con người không hẳn lúc nào cũng nhớ rõ những việc dở dang.
Dù vậy, xu hướng muốn quay lại với điều bị gián đoạn, vẫn còn đó.
Bất kể có nhớ hay không.
Dù đã quên, tay vẫn với tới
Có lẽ, đó không phải là chuyện của trí nhớ.
Cũng có báo cáo cho rằng, nếu định sẵn các bước cụ thể, những ý nghĩ vẩn vơ do mục tiêu dở dang gây ra sẽ giảm đi.
Chiếc thẻ đánh dấu, có lẽ cũng là một bước nhỏ như thế.
Từ đây trở đi, để lần sau.
Không phải là bỏ dở.
Chỉ là gửi phần tiếp theo lại, ở đâu đó.
Bản nhạc, lúc quán đóng cửa
Thứ sáu tuần ấy, trên đường tan làm, một đồng nghiệp rủ.
“Đánh một chút không?”
Tầng ba của một tòa nhà nhỏ ở Kannai.
Mở cửa, là không khí mát lạnh, và ánh đèn chỉ rọi lên mặt bàn.
Tôi nắm lấy cây cơ.
Không vào.
Lại không vào.
Vậy mà, đồng nghiệp vẫn cười.
Đánh được mấy lần, bi bắt đầu lăn về phía tôi muốn, một chút.
Trong quán, bản nhạc báo đóng cửa vang lên.
Trên bàn, vẫn còn ba quả bi.
Vị trí của bi cái.
Một quả có vẻ nhắm được.
Và một quả, nấp ở phía sau.
“Phần tiếp theo, để lần sau nhé.”
Cất cơ vào bao, chúng tôi bước xuống cầu thang.
Trở lại trang 112
Sáng hôm sau, tôi thử nhớ lại thế bi ấy.
Ba quả bi, đã nằm ở đâu.
Thật lòng mà nói, mọi thứ đã nhòe đi rồi.
Dù vậy, chỉ còn lại mong muốn được đánh thử cú cuối cùng ấy.
Lấy cuốn sách ra khỏi cặp.
Đi gặp lại những nhân vật mà tôi đã quên tên.
Có lẽ, tôi cũng sẽ lại đến cái bàn ấy.
Dù ba quả bi, đã không còn ở đó.
Không nhớ, vậy mà vẫn muốn quay lại.
Mở trang đầu tiên.
Chiếc thẻ đánh dấu, vẫn kẹp ở trang 112.
👉 Xem Hướng dẫn quán bida Yokohama tại đây
Tài liệu tham khảo
- Ghibellini, R. & Meier, B. (2025). Interruption, recall and resumption: a meta-analysis of the Zeigarnik and Ovsiankina effects. Humanities and Social Sciences Communications, 12, 962. doi:10.1057/s41599-025-05000-w
- Masicampo, E. J. & Baumeister, R. F. (2011). Consider it done! Plan making can eliminate the cognitive effects of unfulfilled goals. Journal of Personality and Social Psychology, 101(4), 667-683. doi:10.1037/a0024192
