Koganecho – Hinodecho

Tên Koganecho (黄金町, Hoàng Kim) được lấy từ câu “Thanh thủy hữu hoàng kim, long uyên hữu ngọc anh” (nước trong có vàng, vực rồng có ngọc) trong sách cổ Hoài Nam Tử của Trung Hoa. Cùng với Shimizucho (清水町, Thanh Thủy) nay không còn và Hanabusacho (英町, Anh) ngay bên cạnh, đó là những tên phố đối nhau trong cùng một câu văn. Bên kia sông, Hinodecho (日ノ出町) là vùng đất nơi phiên Echizen Fukui, được lệnh canh giữ Yokohama vào thời mở cảng, đặt dinh trấn (jin’ya). Về sau nơi đây thành đất của lục quân, và năm 1871 (năm Meiji thứ 4), khu phố được quy hoạch ngay ngắn mang một cái tên đẹp: “Hinodecho”, phố Mặt Trời Mọc.

Giữa thời Meiji, khi khu đất dinh trấn cũ được bán lại cho tư nhân, anh đào được trồng hai bên đường, và “hoa anh đào phố Hinodecho” trở thành danh thắng của thành phố. Nhờ giao thông đường thủy trên sông Ooka, các nhà buôn sỉ mọc lên dọc bờ sông, còn con phố chính thì nhộn nhịp chẳng kém Noge hay Isezakicho. Các cụ cao niên trong phố kể rằng rẽ vào một con đường phía trong là khu phố yên tĩnh với nhiều phòng khám, và trên bờ đê, cành anh đào đung đưa trong gió. Nhà văn Shin Hasegawa chào đời tại chính Hinodecho này vào năm 1884 (năm Meiji thứ 17).

Trong trận Đại động đất Kanto năm 1923 (năm Taishō thứ 12), ba cây cầu Kogane, Asahi và Choja ở Hinodecho đều bị thiêu rụi và sập. Không còn đường thoát, hơn 140 người đã thiệt mạng. Hàng anh đào trên phố Hinodecho cũng mất đi vào lúc ấy.

Một trong những trụ cột của công cuộc tái thiết là Đường sắt điện Shonan, nay là tuyến Keikyu. Ga Koganecho mở năm 1930 (năm Shōwa thứ 5), ga Hinodecho mở năm sau, 1931. Đoạn đường ray chỉ dài 0,6 km giữa hai ga được nối toàn bộ bằng cầu cạn trên cao. Chính đường ray trên cao ấy về sau đã chi phối mạnh mẽ số phận của khu phố.

Trong trận Đại không kích Yokohama ngày 29 tháng 5 năm 1945 (năm Shōwa thứ 20), cả vùng từ Hinodecho đến Koganecho bị thiêu cháy cùng lúc. Số người thiệt mạng do chiến tranh tại ga Koganecho được ghi nhận là 628 người, và sử quận còn lưu lại ghi chép về một gia đình đã mất dưới gầm cầu đường sắt của nhà ga. Cho đến khi nhà ga được xây lại vào năm 1979, lớp bê tông của gầm cầu vẫn còn hằn vết đạn súng máy xả xuống từ trên không.

Những người mất nhà vì không kích, những người bị trưng dụng đất bắt đầu sống dưới gầm đường ray trên cao, nơi ít ra còn tránh được mưa. Dọc gầm cầu, những căn lán tạm mọc lên, rồi các quán nhậu nhỏ và nhà trọ đơn sơ ra đời, và dần dần, hoạt động mại dâm phục vụ binh lính quân chiếm đóng bắt đầu diễn ra. Sử quận ghi nơi đây là “cái gọi là khu aosen” (vạch xanh), tức khu vực nằm ngoài phạm vi được cấp phép thời bấy giờ.

Cũng vào khoảng thời gian ấy, việc mua bán ma túy lan rộng, tập trung quanh gầm đường ray Keikyu. Người trong phố nhớ lại thời đó là lúc “chẳng ai dám lại gần”. Cũng trong những ghi chép ấy, có kể về một người đã đưa người đang khổ sở vì nghiện về nhà mình, ở bên chăm sóc không rời. Nhiều người cũng biết rằng bộ phim “Thiên đàng và địa ngục” (High and Low, 1963) của Akira Kurosawa đã ghi lại những góc tối của khu phố này.

Ngay cả sau khi Luật Phòng chống mại dâm có hiệu lực năm 1958 (năm Shōwa thứ 33), ánh đèn của những cửa hiệu nhỏ dưới gầm cầu vẫn không tắt, dù liên tục bị truy quét. Sau trận Đại động đất Hanshin – Awaji, khi công trình gia cố chống động đất cho cầu cạn bắt đầu, các cửa hiệu chuyển từ gầm cầu ra những con hẻm xung quanh, và số lượng tăng lên đến hơn hai trăm.

Có lẽ những người ở đó, mỗi người đều mang theo một hoàn cảnh riêng, đã trôi dạt đến khu phố này. Phần không được phơi bày ra ánh sáng của Yokohama, từ đống tro tàn chiến tranh cho đến thời kỳ tăng trưởng kinh tế thần tốc. Khu phố này cũng là nơi đã đón nhận sức nặng ấy.

Tháng 9 năm 2002 (năm Heisei thứ 14), hội khu phố Hatsuko và hội khu phố Hinodecho lần đầu tiên cùng nhóm họp. Với sự tham gia của hội phụ huynh trường tiểu học địa phương, các buổi tuần tra ban đêm bắt đầu. Năm sau, “Hội đồng xúc tiến làm sạch môi trường Hatsuko – Hinodecho” ra đời, và tiếng nói của khu phố đã đến được với thành phố, rồi đến cả quốc gia.

Tháng 1 năm 2005 (năm Heisei thứ 17), Cảnh sát tỉnh Kanagawa phát động “Chiến dịch Bye Bye”. Sau nỗ lực chung của người dân địa phương, cảnh sát và chính quyền, tất cả các cơ sở bất hợp pháp đều đã đóng cửa. Những người trong hội đồng kể rằng “Lễ hội hoa anh đào sông Ooka”, do 8 khu phố hai bên bờ sông cùng duy trì, đã trở thành nền móng gắn kết các khu phố với nhau và cùng chia sẻ một tâm nguyện.

Thế nhưng, thứ còn lại sau khi các cửa hiệu biến mất là những dãy nhà nhỏ cửa cuốn đóng im lìm. Những người gắn bó với khu phố về sau gọi nơi đây thời ấy là “thị trấn ma”.

Năm 2007, thành phố Yokohama bắt đầu thuê lại các cửa hiệu bỏ trống, biến những cửa hiệu nhỏ ngày trước thành xưởng sáng tác cho những người vẽ tranh và làm ra tác phẩm. Năm 2008, nhân dịp Triennale Yokohama, “Koganecho Bazaar” được tổ chức, và dưới gầm đường ray hướng ra sông, “Kogane Studio” và “Hinode Studio” ra đời. Năm sau, 2009, tổ chức phi lợi nhuận “Trung tâm Quản lý Khu vực Koganecho” (Koganecho Area Management Center), đảm nhận việc kiến tạo khu phố, được thành lập.

Nhiều nghệ sĩ lưu trú tại đây đến từ nước ngoài. Khu phố luôn trân trọng sự qua lại với các thành phố châu Á như Đài Loan, Hàn Quốc, Việt Nam. Koganecho Bazaar, tổ chức vào mùa thu hằng năm, đến năm 2026 đã “sắp bước sang năm thứ 20”. Lấy các studio dưới gầm đường ray và cửa hiệu trong phố làm nơi trưng bày, tác phẩm hòa vào những con hẻm. Còn có tour tìm hiểu lịch sử và nghệ thuật của khu phố bằng tiếng Anh, và “Koganecho Sanpo” (dạo bộ Koganecho) do chính người dân làm hướng dẫn viên.

Dẫu vậy, nghệ thuật thôi chưa đủ để lấp đầy khu phố. Số tòa nhà thành phố đang nắm giữ qua hình thức thuê hoặc mua lại là 81. Nhiều cửa hiệu trong các dãy nhà liền kề không có hệ thống cấp thoát nước, nên năm 2024, thành phố Yokohama bắt đầu tìm kiếm những người bạn đồng hành mới cho các mục đích sử dụng “ngoài nghệ thuật”. Như một bức tranh còn đang vẽ dở, khu phố này vẫn chưa hoàn thành. Chúng tôi nghĩ, cả những trăn trở ấy cũng chính là Koganecho của hôm nay.

Mùa xuân, sông Ooka trở thành dòng sông hoa anh đào. Mỗi năm, Văn phòng quận Naka đều đưa tin bằng hình ảnh về tình hình hoa nở dọc bờ sông; năm 2026, họ đã theo dõi từ những nụ hoa giữa tháng 3 cho đến khi lá non xanh thay hoa vào đầu tháng 4. Ở thượng nguồn, trên Đường dạo bộ sông Ooka thuộc quận Minami, có khoảng 500 cây. Được trồng dần từ cuối thời Meiji, hàng anh đào nay cũng là biểu tượng của quận Minami.

Dọc bờ sông từ Hinodecho đến Koganecho, các khu phố hai bên bờ cũng đã chung sức duy trì “Lễ hội hoa anh đào sông Ooka”. Hàng anh đào phố Hinodecho thời Meiji đã mất đi trong trận động đất. Dẫu vậy, bên bờ sông này, anh đào lại được trồng lên. Khi dạo bước dưới tán hoa, mong bạn hãy nhớ đến điều ấy, dù chỉ một chút.

Gần ga Koganecho, ở khu Wakabacho, từng có một rạp chiếu phim tên là “Yokohama Nichigeki”. Rạp khai trương vào cuối năm 1953 (năm Shōwa thứ 28). Trên mặt tiền tòa nhà còn giữ nét xưa của thời Shōwa, hàng đèn neon “CINEMASCOPE NICHIGEKI” từng rực sáng.

“Thám tử tư Mike Hama” (Shiritsu Tantei Hama Maiku) của đạo diễn Kaizo Hayashi, do Masatoshi Nagase thủ vai chính. Trong ba bộ phim quay từ năm 1993 đến 1996, “The Most Terrible Time in My Life”, “The Stairway to the Distant Past” và “The Trap”, cùng bộ phim truyền hình năm 2002, văn phòng thám tử của Mike được đặt ngay trong rạp Yokohama Nichigeki này. Dưới đường ray trên cao có tàu Keikyu chạy qua, tòa Landmark Tower nhìn thấy từ khắp nơi trong thành phố. Cùng với các tác phẩm, tên của rạp chiếu phim cũ này cũng được cả nước Nhật biết đến.

Rạp Yokohama Nichigeki hạ màn vào ngày 18 tháng 2 năm 2005. Tháng 3 năm 2007, trước khi bị phá dỡ, một buổi chiếu đặc biệt cuối cùng đã được tổ chức, và bộ phim chiếu sau cùng là “Cinema Paradiso” (Rạp chiếu bóng Thiên đường). Tòa nhà bị phá dỡ vào mùa xuân năm ấy.

Ở phía đối diện bên kia đường từng có rạp chị em “Yokohama Meigaza”. Tiếp nối dòng chảy ấy là rạp phim nhỏ “Cinema Jack & Betty” ngày nay. Năm 2023, nhân dịp tròn 30 năm tác phẩm, ba bộ phim đã được chiếu tại đây với bản phục chế kỹ thuật số 4K. Trang thông tin du lịch của thành phố Yokohama cho biết người hâm mộ tìm đến các địa điểm quay phim không hề thưa đi theo năm tháng.

Koganecho từng có một nhà hát múa thoát y tên là “Kogane Gekijo” trong nhiều năm. Nhà hát hạ màn vào mùa hè năm 2013, và tòa nhà được tái sinh thành “Kyu Gekijo” (Nhà hát cũ), một studio dùng chung cho những người sáng tác trẻ. Tầng 1, nơi từng có sân khấu, trở thành xưởng thủ công; tầng 2, nơi từng là phòng chờ của các vũ công, trở thành xưởng sáng tác. Tên nhà hát này cũng xuất hiện trong một bài viết đi tìm các địa điểm quay “Thám tử tư Mike Hama”. Gần ga Hinodecho, đến nay vẫn còn một nhà hát múa thoát y thắp sáng ánh đèn.

Về mặt pháp luật, nhà hát múa thoát y thuộc loại “kinh doanh đặc thù liên quan đến tình dục, dạng có cơ sở”. Loại hình này không được hoạt động gần trường học, thư viện và những nơi tương tự, và mỗi tỉnh có thể quy định những khu vực cấm bằng quy định địa phương. Những nhà hát hiện còn được phép tiếp tục hoạt động vì đã kinh doanh từ trước khi các quy định ấy ra đời. Người ta nói rằng mở nhà hát mới gần như là không thể, và ngay cả việc xây mới tòa nhà cũng rất khó. Người ta nói cả nước từng có tới 300 nhà hát; theo một bài báo năm 2026, nay chỉ còn 17. Một nhà hát đã đóng cửa thì rất khó mở lại.

Trên đường từ ga Hinodecho về phía Noge, cái tên “Kōonza”, một trong những rạp chiếu phim xây dựng thời hậu chiến, vẫn còn đó. Công ty vận hành giới thiệu đây là rạp duy nhất ở vùng thủ đô chiếu phim đồng tính nam theo hình thức công chiếu lần đầu. Một khu phố nơi nhiều người khác nhau tìm đến, mỗi người đi tìm một chốn thuộc về mình. Đó cũng là một phần trong chặng đường của nơi này.