Kotobukicho

Thời Edo, Yoshida Kanbei đã lấp một vịnh biển để khai khẩn vùng ruộng mới Yoshida Shinden, nhưng vẫn còn sót lại một vùng đất trũng. Phải đến khoảng 200 năm sau, năm 1873 (năm Meiji thứ 6), đầm lầy ấy mới được lấp xong. Vùng đất mới được đặt bảy cái tên mang điềm lành: Matsukage (bóng thông), Kotobuki (thọ và chúc phúc), Ogi (chiếc quạt), Okina (cụ già đức độ), Furo (bất lão), Bandai (muôn đời) và Horai (Bồng Lai), gọi chung là “Umechi Nanakacho”, bảy khu phố trên đất lấp. Kotobukicho là một trong số đó.

Được bao quanh bởi kênh đào và gần bến cảng, vùng này tập trung các cửa hàng gỗ, xưởng làm hàng dệt và đồ gốm sứ xuất khẩu, cùng các nhà buôn sỉ. Trong trận Đại động đất Kanto năm 1923 (năm Taishō thứ 12), Kotobukicho bị thiêu rụi hoàn toàn; vậy mà khu phố vẫn gượng dậy, đến năm 1931 (năm Shōwa thứ 6) đã trở thành một đầu mối hàng hóa, nơi đặt cả chi nhánh của Chợ đầu mối Trung ương. Rồi đến trận đại không kích Yokohama năm 1945 (năm Shōwa thứ 20). Ngoài vài tòa nhà còn sót lại, nơi đây thành bình địa; sau chiến tranh, khu vực bị quân đội Mỹ trưng dụng cùng với các cơ sở cảng.

Sau chiến tranh, cảng Yokohama là cửa ngõ của hàng hóa quân sự và ngũ cốc nhập khẩu. Người khuân vác bao nhiêu cũng không đủ. Câu nói “Cứ đến Yokohama là có cơm ăn” lan khắp cả nước, và người tìm việc dồn về Sakuragicho, Noge. Chỗ ngủ không đủ, đến mức người ta kể rằng đã có cả những chỗ trọ gọi là “khách sạn trên nước”, sửa lại từ những chiếc sà lan bỏ không. Khi Chiến tranh Triều Tiên bắt đầu năm 1950, công việc bốc dỡ ở cảng càng nhiều thêm.

Giữa thập niên 1950, lệnh trưng dụng ở Kotobukicho được dỡ bỏ. Sở Giới thiệu Việc làm Công Yokohama vốn ở Noge chuyển về Kotobukicho, và bước chân của những người tìm việc cũng hướng về khu phố này. Gần cảng, đất lại rẻ. Những nhà trọ bình dân (kan’i shukuhakujo) dành cho người làm công nhật lần lượt mọc lên, đến khoảng năm 1965 (năm Shōwa thứ 40) đã hơn 80 nhà. Người ta nói rằng diện mạo khu phố ngày nay đã gần như thành hình từ thời ấy.

Năm 1968 (năm Shōwa thứ 43), số người sống trong các nhà trọ bình dân, kể cả gia đình, đã vượt quá 7.500 người, trong đó khoảng 1.000 người chưa thành niên. Phần lớn người ở trọ là những người làm việc ở cảng. Thời đỉnh cao, khu phố nhộn nhịp với hơn 8.000 người lao động. Đến nay, Kotobukicho vẫn được kể cùng khu Airin ở Osaka và Sanya ở Tokyo là “ba yoseba lớn của Nhật Bản”; yoseba là nơi người lao động công nhật tụ họp để tìm việc. Cái tên “doya-gai”, chỉ khu phố nhà trọ bình dân của người lao động công nhật, cũng có từ thời ấy.

Đôi tay vác hàng ở bến cảng, đôi tay dựng nên những tòa nhà, những con đường. Yokohama thời hậu chiến, và Nhật Bản thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao độ, đã được xây lên trên chính những đôi tay ấy.

Năm 1965 (năm Shōwa thứ 40), thành phố Yokohama lập Nhà Sinh hoạt Kotobuki, bắt đầu tư vấn về đời sống, sức khỏe và mở lớp học phụ đạo cho trẻ em. Tháng 3 năm 1969 (năm Shōwa thứ 44), cư dân thành lập “Hội tự quản khu Kotobuki”. Báo chí gọi đó là “bình minh của Kotobukicho”. Công viên thiếu nhi, tư vấn đời sống và phòng khám buổi tối, lớp học cho phụ nữ, hội thiếu nhi, đội bóng chày. Sử quận ghi lại rằng ngân hàng ban đêm mở ngay trong khu phố đã có hơn 1.000 tài khoản.

Tháng 9 năm 1974 (năm Shōwa thứ 49), Hội quán Phúc lợi Lao động Tổng hợp Kotobukicho được hoàn thành. Tòa nhà được xây để xóa bỏ “chợ lao động ngoài trời”, nơi việc làm được giao ngay trên đường phố, và để nâng đỡ đời sống, phúc lợi của người dân. Sở giới thiệu việc làm, phòng khám, phòng đọc sách, nhà tắm, và nhà ở công của thành phố. Là tòa nhà lớn nhất khu phố, suốt hơn 40 năm, tòa nhà luôn ở giữa đời sống của người dân.

Thời thế đổi thay, khu phố cũng thay đổi. Bước sang thời Heisei, dân số già đi rất nhanh; nay người từ 65 tuổi trở lên đã chiếm hơn một nửa (năm 2024: 53,4%). Khu phố của người lao động công nhật ngày trước, nay là nơi nhiều người cao tuổi sinh sống và cần đến sự nâng đỡ của phúc lợi xã hội.

Trên diện tích khoảng 0,06 km², bao gồm cả Kotobukicho, có 109 nhà trọ bình dân. Tính đến tháng 11 năm 2024, 5.261 người đang sống ở đây. Hầu hết đều sống một mình.

Tháng 6 năm 2019 (năm Reiwa thứ nhất), hội quán được xây lại và bắt đầu chặng đường mới với tên “Trung tâm Giao lưu Sức khỏe và Phúc lợi Kotobukicho thành phố Yokohama”. Phòng khám, góc thư viện, phòng sinh hoạt cho cư dân, quảng trường ngoài trời. Nhà tắm công cộng “Okina-yu” ở tầng 2 là nhà tắm của khu phố, tiếp nối từ hội quán cũ. Trên tường là tranh Năm mươi ba trạm dừng của Tōkaidō được nung trên gạch men.

Trong kế hoạch mà quận Naka lập cho khu vực này, hình ảnh khu phố mong muốn được viết thế này: “Một khu phố nơi người ta có thể đường hoàng nói: tôi sống ở Kotobuki, tôi lớn lên ở Kotobuki.” Mỗi năm một lần, “Yume Kaigi” (Hội nghị Ước mơ), buổi họp mặt của người trong phố, lại đến nghĩa trang Kuboyama viếng thăm, để sợi dây gắn bó với những người từng sống ở đây không bị đứt.

Từ những năm 2000, đã có những nỗ lực biến các phòng trống trong nhà trọ bình dân thành chỗ nghỉ cho người đi du lịch. Năm 2011, báo Kanagawa Shimbun đưa tin rằng các nhà khách như vậy thu hút nhiều khách du lịch ba lô nước ngoài. Từ đây có thể đi bộ đến phố người Hoa, đến công viên Yamashita. Những nhà trọ từng nâng đỡ người lao động bến cảng, nay cũng đón khách lữ hành từ khắp thế giới.