日本語 ｜ 繁體中文 ｜ English ｜ 한국어 ｜ Tiếng Việt
Tài liệu chất đống trên bàn.
Hạn chót là ngày kia.
Thêm 3 cuộc họp.
Email vẫn chưa trả lời được.
Chưa biết bắt đầu từ đâu, thì một việc khác lại rơi xuống.
Nhìn đồng hồ.
Đã chiều tối rồi.
Hôm nay, mình đã làm gì nhỉ.
Trong đầu ồn ào, mà dường như chẳng có gì tiến lên.
— Cứ thế, vài ngày liền.
Riêng hạn chót thì cũng xoay xở xong.
Trên đường về hôm ấy, tôi ghé quán bida để đổi gió.
Cầm lấy cây cơ.
Thế bi này, tấn công thế nào.
Bi cái, dừng ở đâu.
Nhận ra thì, chẳng nghĩ đến gì khác nữa.
Chuyện công việc, chuyện cuộc họp lúc nãy — đã biến khỏi đầu.
Nhận ra thì, 2 tiếng đã trôi qua.
Có những khoảnh khắc thời gian biến mất
Nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi đã đặt tên cho trạng thái này.
“Flow” (dòng chảy) — trạng thái đắm mình vào một việc đến mức quên cả thời gian.
Tạp âm xung quanh biến mất, sự tập trung sâu và cảm giác trọn vẹn xuất hiện.
Trạng thái này, còn được gọi là “zone”, không chỉ đến với những người đặc biệt.
Đủ điều kiện, ai cũng có thể chạm đến.
Ba điều kiện sinh ra flow
Trạng thái flow có ba điều kiện.
Thứ nhất, sự cân bằng giữa thử thách và kỹ năng.
Quá dễ thì chán, quá khó thì bất an.
Khi độ khó ở mức mà với thực lực của mình, ta nghĩ “có lẽ vừa với tới”, con người sẽ đắm chìm.
Thứ hai, mục tiêu rõ ràng.
Biết rõ ngay lúc này mình cần làm gì.
Thứ ba, phản hồi tức thì.
Kết quả hành động của mình, biết ngay tại chỗ.
Khi đủ cả ba, con người tự nhiên bước vào flow.
Trong bida, đủ cả ba điều ấy
“Đưa quả bi này vào cái lỗ kia” — mục tiêu, về mặt thị giác, rất rõ ràng.
Ngay khoảnh khắc đánh, biết bi có vào hay không.
Bi cái có chạy đúng ý hay không, cũng phản hồi lại trong tích tắc.
Độ khó, cũng tự mình điều chỉnh được.
Chọn thế bi vừa sức với tới bằng thực lực lúc này, hay chọn đường an toàn — cũng tùy ở mình.
Và trong lượt của mình, có thể dồn hết vào một cú đánh trước mắt.
👉 Giá trị thật sự của việc say mê một điều gì đó.
Khi trở lại nơi làm việc
Hôm sau, trước cuộc họp, tôi nhận ra một điều.
Cảm giác tập trung, đã dễ gợi lại hơn.
Người ta cho rằng, khi đã trải qua trạng thái flow, có khả năng vận dụng cảm giác ấy vào những tình huống khác.
Có lẽ vì vậy, những ngày sau hôm chơi bida, ngay cả tâm thế hướng về công việc cũng như được sắp xếp lại một chút.
Tất nhiên, chỉ vậy thôi thì công việc chưa chắc đã suôn sẻ.
Dẫu vậy.
Hai tiếng thời gian biến mất ấy.
Đã làm cho tôi của ngày hôm sau, nhẹ đi một chút.
👉 Xem Hướng dẫn quán bida Yokohama tại đây
Tài liệu tham khảo
- Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The Psychology of Optimal Experience. Harper & Row.
- Fong, C. J., Zaleski, D. J. & Leach, J. K. (2015). The challenge–skill balance and antecedents of flow: A meta-analytic investigation. The Journal of Positive Psychology, 10(5), 425-446. doi:10.1080/17439760.2014.967799
- Harris, D. J., Vine, S. J. & Wilson, M. R. (2017). Neurocognitive mechanisms of the flow state. Progress in Brain Research, 234, 221-243. doi:10.1016/bs.pbr.2017.06.012
