日本語 ｜ 繁體中文 ｜ English ｜ 한국어 ｜ Tiếng Việt
Picasso đã vẽ gương mặt nhìn từ chính diện và gương mặt nhìn nghiêng, trên cùng một bức tranh.
Hội họa trước đó, cắt lấy thế giới từ một điểm nhìn duy nhất.
Picasso đã phá vỡ quy tắc ấy.
Ông chồng những điểm nhìn vốn không thể cùng tồn tại, lên một tấm toan.
Đó là trường phái Lập thể.
Phá vỡ, rồi dựng lại
Lập thể phân rã đối tượng thành những mảnh hình học, rồi tái cấu trúc.
Cây đàn guitar tách thành dây, thân và cần đàn, rồi được sắp lại thành những mặt phẳng ở các góc khác nhau.
Con người, có mắt nhìn chính diện và mũi nhìn nghiêng cùng tồn tại trong một gương mặt.
Trông như đã vỡ vụn.
Nhưng không phải là phá hủy.
Mà là cố nhìn cùng lúc từ nhiều điểm nhìn, những gì một điểm nhìn không thể thấy.
Với người xem, nó trông hỗn loạn.
Nhưng với người vẽ, đó mới là chân thực nhất.
Bida, cũng có chút giống như vậy.
Trên mặt bàn, cũng có điều ấy
Nhìn bàn bida từ trên xuống.
Những trái bi tản ra khắp mặt bàn.
Một thế bi.
Một khoảnh khắc.
Nhưng trong khoảnh khắc ấy, chồng lên nhau nhiều tương lai chưa xảy ra.
Thế bi sau một cú đánh.
Thế bi kế tiếp.
Thế bi sau khi phá cụm bi.
Thế bi sau cú phá khung.
Cơ thủ, đang nhìn thấy tương lai ấy ngay lúc này.
Tính đa diện của điểm nhìn
Cơ thủ đang đi quanh bàn.
Đó, không phải là đi dạo.
Họ đang nhìn cùng một thế bi, từ những góc khác nhau.
Đường bi nhìn từ chính diện, khác với đường bi nhìn từ bên cạnh.
Độ ăn bi thay đổi.
Cảm giác khoảng cách với băng thay đổi.
Cùng một thế bi, mà đến cả quang cảnh của cú đánh tiếp theo cũng đổi khác.
Cùng một chiếc bàn, mà tùy chỗ đứng, hiện ra những quang cảnh hoàn toàn khác.
Như Picasso chồng chính diện và mặt nghiêng lên một bức tranh, cơ thủ chồng nhiều điểm nhìn lên nhau trong đầu.
Rồi đánh ra một cú, chứa trọn tất cả những điều ấy.
Phân rã thành hình học
Tư duy bida bắt đầu từ việc phân rã hiện thực trên mặt bàn.
Khoảng cách giữa bi và bi.
Góc đến lỗ.
Góc phản xạ từ băng.
Đường cong do độ xoáy truyền vào bi cái.
Một thế bi tưởng phức tạp, được phân rã từng chút thành những yếu tố hình học.
Đường thẳng, góc, và đường cong.
Như Lập thể phân rã đối tượng thành những mảnh hình học, cơ thủ phân rã hiện thực trên mặt bàn thành hình học, rồi tái cấu trúc trong đầu.
Và hình ảnh được tái cấu trúc ấy, qua một công cụ là cây cơ, chuyển hóa thành một cú đánh.
Lập thể của điện ảnh
Năm 2005, Takeshi Kitano đã làm một bộ phim kỳ lạ.
“TAKESHIS’”.
Beat Takeshi, người đạo diễn.
Beat Takeshi, người diễn viên.
Beat Takeshi, người nghệ sĩ hài.
Tất cả cùng lúc tồn tại trong một bộ phim.
Là mơ hay thực, “Takeshi” nào mới là thật, ranh giới cứ thế tan ra.
Mỗi người xem, lại thấy một bộ phim hoàn toàn khác.
Có lẽ, đó là Lập thể của điện ảnh.
Ông chồng nhiều gương mặt bên trong một con người lên cùng một tác phẩm.
Điều Picasso làm khi vẽ chính diện và mặt nghiêng trên cùng một tấm toan, Takeshi Kitano đã làm trên thước phim.
Và cơ thủ bida, cũng đang làm điều ấy trên mặt bàn.
Lập thể trong tư duy
Cơ thủ đang đánh lơ.
Trong vài giây ấy, mặt bàn được tái cấu trúc trong đầu không biết bao nhiêu lần.
Nếu đánh trái này, ở góc này, với lực này.
Bi cái sẽ đến đây.
Tiếp theo là trái kia, ở góc kia.
Xa hơn nữa, có một cụm bi.
Nếu phá, chỉ có thể là ở đây.
Chưa đánh một cú nào, mà trong đầu đã đi trước nhiều cú.
Hiện tại và tương lai, cùng lúc tồn tại trong một dòng suy nghĩ.
Có lẽ đó, là Lập thể trong tư duy.
Rồi, cây cơ đẩy ra.
Một trái bi lăn đi.
Trong một cú đánh, chồng lên nhau nhiều điểm nhìn.
Chồng lên cả những thời khắc chưa tới.
Thứ cơ thủ đang đánh, không phải một trái bi.
Mà là đang vẽ một bức tranh Lập thể trên mặt bàn.
👉 Bida, là nghệ thuật. — Chuyện về một cú đánh biết đặt câu hỏi.
👉 Xem Hướng dẫn quán bida Yokohama tại đây
